Vinç periyodik kontrol işlemi; gezer köprülü vinç, portal vinç, monoray ve caraskal gibi kaldırma ekipmanlarının yetkili bir mühendis tarafından yılda en az bir kez muayene ve test edilmesidir. Bu kontrol İş Ekipmanları Yönetmeliği gereği zorunludur. Raporu olmayan ya da “uygun değil” raporlu vinç denetimde idari para cezasına ve iş kazasında ağır sorumluluğa yol açar. Bu rehberde güncel yönetmeliğe göre vinç periyodik kontrol süresini, vinç yük testinin nasıl yapıldığını, raporda neler olması gerektiğini ve uygunsuzlukların nasıl giderileceğini bulacaksınız. Near Mühendislik olarak Kocaeli Başiskele’den fabrikalara, hastanelere ve kamu tesislerine periyodik kontrol hizmeti veriyoruz. Vinç ve diğer mekanik ekipmanların kontrollerini taşerona vermiyoruz; kendi makine mühendisimiz yapıyor ve raporluyor. Raporda çıkan mekanik ve kaynaklı uygunsuzlukları da kendi atölyemizde gideriyoruz.
🏗️ Vinç raporunuzun süresi mi doluyor? Vinç sayısını ve kapasitelerini yazın, hızlı teklif hazırlayalım.
📞 0536 728 36 89 · ☎ 0262 502 53 02 · 💬 WhatsApp · ✉ info@nearmuhendislik.com
Bu yazıda neler var?
- Vinç kontrolü neden zorunlu, kim yapabilir?
- Kule kren ve 1 Ocak 2027 değişikliği
- Hangi vinç ne sıklıkla kontrol edilir? (tablo)
- Vinç yük testi: her yıl 1,25 kat yük şart mı?
- Raporda olması gerekenler, hafif ve ağır kusur farkı
- Kontrol gününe hazırlık listesi
- Uygunsuzlukların giderilmesi ve teklif için gerekli bilgiler
Vinç Periyodik Kontrol Nedir, Neden Zorunludur?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nin 7. maddesi, Ek-III’teki tablolarda yer alan ekipmanların periyodik kontrole tabi olduğunu söyler. Krenler ve vinçler bu tablonun içindedir. Kontrol yalnızca yıllık değildir. Yönetmeliğe göre şu durumlarda da kontrol yapılır:
- Kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce,
- Önemli bakım ve onarım faaliyetlerinden sonra,
- Sabit ekipmanlarda her yer değişikliğinde,
- Kaza, doğal olay veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra.
Kontrol sonuçları ıslak imzalı ya da güvenli elektronik imzalı olarak saklanır ve denetimde gösterilir. Yönetmeliğin tam metni: İş Ekipmanları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr).
Vinç kontrolünü kim yapabilir?
Ek-III’ün 2.2.2 maddesine göre kaldırma ve iletme ekipmanlarını; makine, mekatronik, metalürji ve malzeme ya da imalat mühendisleri, ilgili teknik öğretmenler ve makine teknikerleri kontrol eder. Bu kişilerin Bakanlığın EKİPNET sistemine kayıtlı olması gerekir. Raporda kontrolü yapan kişinin EKİPNET kayıt numarası bulunmalıdır. Ayrıca işveren ile kontrolü yapacak kişi arasında, kontrolden en geç 1 gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenip onaylanmalıdır. Bu adım atlanırsa rapor sorun yaratabilir.
Kule kren ve 1 Ocak 2027 değişikliği
Yönetmeliğin Ek 2. maddesine göre kule krenlerin kontrolü yalnızca akredite ekipman muayene kuruluşlarında çalışan yetkili kişilerce yapılabilir. Fabrikalardaki köprülü, portal ve monoray vinçler bu listede yer almaz. Bunlar EKİPNET kayıtlı yetkili kişilerce kontrol edilir. 23 Aralık 2025 değişikliğiyle bu listeye hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları, buhar kazanları, sütunlu çalışma platformları ve kablolu taşıma tesisatları eklendi. Bu yeni maddeler 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanacak.
Kamu kurumları ve hastaneler için
Hastanelerde teknik servis caraskalları, çamaşırhane ve mutfak kaldırma ekipmanları, engelli platformları ve kazan dairesi sık atlanır. Belediyelerde ise atölye gezer vinçleri, araç üstü yükleyici krenler ve arıtma tesisi monorayları ön plana çıkar. Kamu alımlarında teknik şartnameye “Ek-III Tablo-2 kapsamındaki tüm kaldırma ekipmanları için yönetmeliğe uygun periyodik kontrol raporu” maddesi yazılması, tekliflerin karşılaştırılmasını kolaylaştırır. Hastanelerdeki engelli platformları için 2027 akreditasyon şartını şimdiden planlamak gerekir.
Vinç Periyodik Kontrol Süresi: Hangi Ekipman Ne Sıklıkla?
Ek-III Tablo-2’de kaldırma ekipmanları için verilen süre azami süredir. İlgili standart, üretici ya da risk değerlendirmesi daha sık kontrol isteyebilir. Yönetmeliğe göre yaş, kullanım sıklığı ve ortam koşulları da süreyi kısaltabilir.
| Ekipman (Tablo-2) | Azami süre | Kontrol kriteri (standart) |
|---|---|---|
| Krenler: köprülü, portal, mobil, yükleyici, kule, döner kollu | 1 yıl | TS EN 15011, TS EN 14985, TS EN 12999, TS EN 13000, TS EN 13001 serisi, TS ISO 9927-1 |
| Vinçler ve kaldırma teçhizatları: monoray, çektirme, gerdirme ve benzeri | 1 yıl | TS EN 14492-1, TS EN 13157 |
| Endüstriyel araçlar: forklift, transpalet, istif makinesi | 1 yıl | TS EN ISO 3691 serisi, FEM 4.004 |
| Kaldırma tablaları | 1 yıl | TS EN 1570-1, TS EN 1570-2 |
| Manipülatörler | 1 yıl | TS EN 14238 |
| Hareket engelliler için kaldırma platformları | 1 yıl | TS EN 81-40, TS EN 81-41 |
Vinç periyodik kontrol süresi ne zaman kısalır?
Ek-III 1.10 maddesine göre ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı ve bakım durumu dikkate alınarak kontrol aralığı kısaltılabilir. Yani vinç periyodik kontrol süresi her tesiste aynı olmak zorunda değildir. Tabloda yazan 1 yıl, aşılmaması gereken üst sınırdır. Üretici kılavuzu, risk değerlendirmesi veya yetkili kişinin raporu daha kısa bir aralık önerebilir. Raporda yazan “bir sonraki periyodik kontrol tarihi” esas alınmalıdır.
Yoğun vardiyalı çalışan, dökümhane veya galvaniz gibi ağır ortamlardaki vinçlerde aradaki bakım kontrollerini sıklaştırmak iyi bir uygulamadır. Diğer ekipmanların süreleri için periyodik kontrol zorunluluğu rehberimize bakabilirsiniz.
Vinç Yük Testi: Her Yıl 1,25 Kat Yük Şart mı?
Birçok kaynak “her kontrolde 1,25 kat statik, 1,1 kat dinamik test” yazar. Yürürlükteki Ek-III 2.2.1 maddesi ise iki ayrı test tanımlar:
- Her periyodik kontrolde (yılda en fazla bir kez): İşletme kapasitesi belirlenmişse bu değerle, belirlenmemişse kaldırma kapasitesiyle yük testi yapılır.
- En geç 3 yılda bir ve her önemli bakım-onarımdan sonra: Kaldırma kapasitesi, katsayılarla çarpılarak test edilir. Genel kural olarak statik test katsayısı 1,25 (elle işletilen ekipmanda 1,5), dinamik test katsayısı 1,1’dir.
Vinç yük testi örneği: 5 tonluk gezer vinç
5 tonluk bir gezer vinçte yıllık testte 5 ton kullanılır. Üç yıllık testte ise statik test için 6,25 ton, dinamik test için 5,5 ton gerekir. Elle işletilen 1 tonluk bir caraskalda statik test yükü 1,5 tondur. Kesin test yükünü, ekipmanın standardına ve çalışma prensibine bakarak yetkili kişi belirler.
Vinç etiketindeki kapasitenin altında kullanılıyorsa işletme kapasitesi görünür şekilde işaretlenmelidir. Bu kapasitenin üstünde yük kaldırılacaksa vinç, yeni yüke göre test edilmeden kullanılamaz. Test yükünü ve bağlama elemanlarını hazırlamak işverenin görevidir. Bu yüzden vinç yük testi kontrol öncesi planlanmalıdır.
Vinç Periyodik Kontrol Raporu: Neler Yazmalı?
Ek-III 1.7 maddesine göre geçerli bir raporda şu bölümler bulunur:
- Genel bilgiler: İşyeri unvanı, SGK sicil no, İSG-KATİP sözleşme numarası, kontrolün başlangıç ve bitiş saati, bir sonraki kontrol tarihi, kontrol metodu.
- Ekipman bilgileri: Marka, model, imal yılı, seri no, kapasite ve kullanım yeri.
- Test değerleri ve kullanılan ölçüm aletlerinin kalibrasyon bilgileri.
- Muayene kriterleri ve kusur açıklamaları.
- Sonuç ve kanaat: Ekipmanın kullanılıp kullanılamayacağı açıkça yazılır.
- Yetkili kişi bilgileri: Ad soyad, meslek, EKİPNET kayıt numarası ve imza. İmzasız rapor geçersizdir.
Hafif kusur ve ağır kusur farkı
Bakanlığın rapor ve kriter dokümanı yayımladığı ekipmanlarda kusurlar hafif ve ağır olarak sınıflanır. Hafif kusur, bir sonraki kontrol tarihine kadar giderilmelidir; giderilmezse ağır kusura dönüşür. Ağır kusurlu ekipman, kusur giderilmeden çalıştırılamaz. Uygunsuz rapor alan vincin üzerine “kullanılamaz” uyarısı asılır. Düzeltmeden sonra ikinci kontrol yapılır ve “kullanılabilir” ibareli ikinci rapor düzenlenir.
Vinç Yük Testi ve Kontrol Gününe Hazırlık: 7 Maddelik Liste
- İSG-KATİP sözleşmesi kontrolden en az 1 gün önce onaylanmış olmalı.
- Test yükü (kapasite kadar; 3 yıllık testte 1,25 ve 1,1 katı) ile sapan, zincir gibi bağlama elemanları hazır olmalı.
- Önceki rapor, kullanım kılavuzu ve varsa bakım kayıtları hazırlanmalı.
- Operatör kontrol boyunca vinci kullanmak için hazır bulunmalı.
- Test alanı boşaltılmalı, çevre güvenlik şeridiyle kapatılmalı.
- Erişim sağlanmalı: köprü, ray ve araba kısmına bakmak için platform veya sepetli araç gerekebilir.
- Enerji açık ve kumanda çalışır durumda olmalı; daha önce bilinen arızalar not edilmeli.
Kontrolde tipik olarak taşıyıcı konstrüksiyon ve kaynaklar, ray ve bağlantıları, kanca ve emniyet mandalı, halat veya zincir, frenler, limit şalterleri, acil stop ve kumanda incelenir. Ardından vinç yük testi yapılır ve rapor düzenlenir.
Rapor “Uygun Değil” Çıktıysa: Uygunsuzluklar Nasıl Giderilir?
Vinç raporlarında en sık görülen uygunsuzluklar ve çözümleri:
| Uygunsuzluk | Tipik çözüm | Near’ın rolü |
|---|---|---|
| Taşıyıcı kirişte veya bağlantıda kaynak çatlağı | Kaynaklı onarım ve tekrar kontrol | Atölye ve sahada kaynaklı onarım |
| Ray bağlantısı gevşek, ray hizası bozuk | Bağlantı yenileme, hizalama | Mekanik onarım |
| Bakım platformu, merdiven veya korkuluk eksik | İmalat ve montaj | Çelik imalat ve montaj |
| Tampon veya son durdurucu eksik | İmalat ve montaj | Kaynaklı imalat |
| Kanca emniyet mandalı yok, kapasite etiketi yok | Parça temini, etiketleme | Koordinasyon |
| Halat, zincir, fren veya limit şalter arızası | Vinç servisi veya üretici | Servisinizle koordinasyon |
Raporda çıkan maddelerin genel çözümü için periyodik kontrol raporundaki uygunsuzlukların giderilmesi yazımıza bakabilirsiniz. Mekanik onarım için bakım onarım hizmetimiz devrededir.
Kocaeli’de Vinç Periyodik Kontrol: Near Mühendislik
Başiskele merkezli ekibimizle Kocaeli’nin tüm ilçelerine, Gebze, Dilovası, Sakarya, Yalova, Bursa ve İstanbul Anadolu yakasına hizmet veriyoruz. Planlı çalışmayla Türkiye genelindeki tesislere de gidiyoruz. Vinç, caraskal, forklift ve hava tankı gibi tüm mekanik ekipmanların periyodik kontrollerini, EKİPNET kayıtlı kendi makine mühendisimiz yapar ve raporu imzalar. Kontrol işini başka firmaya devretmiyoruz. Böylece raporu yazan kişiye doğrudan ulaşırsınız ve sorularınıza hızlı yanıt alırsınız. Kaldırma ekipmanları periyodik kontrol işini, mekanik bakım ve kaynaklı imalat gücüyle birleştiriyoruz. Raporda çıkan eksikleri başka bir firma aramadan kapatabiliyorsunuz. Ford Otosan gibi otomotiv sektörü firmalarına da imalat yaptık.
İlgili sayfalar: kaldırma ve iletme ekipmanları · periyodik kontrol hizmetleri · periyodik kontrol fiyatları 2026
5 adımda sürecimiz:
- Envanter: Vinç, caraskal, forklift ve diğer ekipman listeniz alınır.
- Teklif ve planlama: Ekipman bazında teklif, uygun gün ve vardiya planı.
- İSG-KATİP sözleşmesi ve test yükü hazırlığının birlikte netleştirilmesi.
- Kendi mühendisimizle sahada muayene, vinç yük testi ve raporlama.
- Uygunsuzluk giderme ve ikinci kontrol, ardından bir sonraki kontrol tarihi için hatırlatma.
Teklif İçin Hangi Bilgileri Göndermelisiniz?
- Tesis adresi (il ve ilçe)
- Vinç türü ve adedi: gezer köprülü, portal, monoray, caraskal, pergel vinç
- Her vincin kapasitesi (ton) ve yaklaşık açıklığı
- Varsa forklift, transpalet, hava tankı gibi diğer ekipmanlar (tek ziyarette birleştirilebilir)
- Önceki raporun tarihi ve varsa açık uygunsuzluklar
- Test yükü imkânınız olup olmadığı
Vinç ve kaldırma ekipmanlarınız için hızlı teklif alın
Fabrika, hastane, belediye ve kamu tesisleri için Kocaeli’den tüm Türkiye’ye.
📞 0536 728 36 89 · 💬 WhatsApp · ☎ 0262 502 53 02
Vinç Periyodik Kontrol Hakkında Sık Sorulan Sorular
Vinç periyodik kontrol süresi ne kadar?
Standartta daha kısa süre yoksa azami 1 yıldır. Kurulum, önemli onarım, yer değişikliği veya kaza sonrasında süre beklenmeden yeniden kontrol yapılır.
Rapor kaç yıl saklanır?
Yönetmeliğe göre periyodik kontrol belgeleri, iş ekipmanı kullanıldığı sürece saklanır.
Caraskal periyodik kontrole tabi mi?
Evet. Caraskal bir kaldırma ekipmanıdır ve yıllık kontrol edilir. Elle işletilen ekipmanlarda üç yıllık statik test katsayısı genel kural olarak 1,5’tir.
Kontrol yaptırmazsam ne olur?
Denetimde idari para cezası uygulanır ve ekipman kullanımı durdurulabilir. Asıl risk, kazada işverenin ağır hukuki ve cezai sorumluluğudur.
Köprülü vinç için akredite kuruluş şart mı?
Hayır. Akreditasyon şartı kule krenler ve Ek 2. maddedeki diğer ekipmanlar içindir. Köprülü, portal ve monoray vinçleri EKİPNET kayıtlı yetkili kişiler kontrol eder.
Kocaeli dışına geliyor musunuz?
Evet. Kocaeli, Sakarya, Yalova, Bursa ve İstanbul’a düzenli, Türkiye geneline planlı olarak hizmet veriyoruz.
2 Comments