Forklift periyodik kontrol işlemi; dizel, LPG’li ve akülü forkliftlerin, istif makinelerinin ve transpaletlerin yetkili bir mühendis tarafından yılda en az bir kez muayene edilip yük testine tabi tutulmasıdır. İş Ekipmanları Yönetmeliği’ne göre zorunludur. Fabrikada en çok kazaya karışan ekipmanlardan biri forklifttir: devrilme, yaya çarpması ve yük düşmesi. Bu rehberde forklift periyodik kontrol süresini, kontrolde nelere bakıldığını, yük testini, resmi rapor ile forklift periyodik kontrol formu arasındaki farkı ve uygunsuzlukların nasıl giderileceğini bulacaksınız. Near Mühendislik’te forklift ve diğer tüm mekanik ekipmanların periyodik kontrollerini taşerona vermiyoruz; kendi makine mühendisimiz yapıyor ve raporluyor.
🚜 Forklift raporunuzun süresi mi doluyor? Forklift sayısını, tipini ve kapasitesini yazın, hızlı teklif hazırlayalım.
📞 0536 728 36 89 · ☎ 0262 502 53 02 · 💬 WhatsApp · ✉ info@nearmuhendislik.com
Bu yazıda neler var?
- Forklift kontrolü neden zorunlu, kim yapar?
- Forklift, transpalet ve istif makinesi için kontrol süresi (tablo)
- Kontrolde bakılan 10 nokta ve yük testi
- Periyodik kontrol raporu ile günlük kontrol formu farkı (hazır liste)
- Kiralık forklift, manuel transpalet ve kamu kurumları için notlar
- Uygunsuzluklar ve teklif için gerekli bilgiler
Forklift Periyodik Kontrol Nedir, Neden Zorunludur?
İş Ekipmanları Yönetmeliği’nin 7. maddesi, Ek-III tablolarındaki ekipmanların periyodik kontrole tabi olduğunu söyler. Forklift, transpalet, istif makinesi, sipariş toplayıcı ve teleskopik yükleyiciler Tablo-2’de “endüstriyel araçlar” grubunda yer alır. Kontrol yıllıktır. Ayrıca önemli bakım ve onarımdan sonra, kaza veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra da tekrarlanır.
Yönetmeliğin Ek-I 3.1.5 maddesi, forkliftin devrilmesi halinde sürücünün ezilmemesi için kabin, koruyucu tavan veya eşdeğer bir yapı ister. Ek-I 3.1.6 ise yetkisiz kullanımı önleyen donanımı, fren ve durdurma sistemini şart koşar. Periyodik kontrol, bu şartların sahada gerçekten sağlandığını belgeleyen tek resmi kayıttır. Kaynaklar: İş Ekipmanları Yönetmeliği · ÇSGB Forkliftlerle Güvenli Çalışma Rehberi.
Kontrolü kim yapabilir?
Ek-III 2.2.2 maddesine göre kaldırma ve iletme ekipmanlarını makine, mekatronik, metalürji ve malzeme ya da imalat mühendisleri, ilgili teknik öğretmenler ve makine teknikerleri kontrol eder. Bu kişilerin EKİPNET’e kayıtlı olması ve kayıt numarasının raporda yazması gerekir. Forklift, akredite kuruluş şartı olan ekipmanlar listesinde değildir. İşveren ile yetkili kişi arasında kontrolden en geç 1 gün önce İSG-KATİP sözleşmesi yapılmalıdır. Sözleşmesiz düzenlenen rapor geçersiz sayılır.
Yakında: forklift için Bakanlık rapor formatı
Bakanlık; topraklama, elektrik iç tesisatı ve kule kren gibi ekipmanlar için zorunlu rapor formatları yayımladı. Forklift ve transpalet gibi kendinden tahrikli endüstriyel araçlar için ise taslak format duyuruldu. Format zorunlu hale geldiğinde kusurlar “hafif” ve “ağır” olarak sınıflanacak. Ağır kusurlu forklift, kusur giderilmeden çalıştırılamayacak. Zorunluluk tarihi henüz ilan edilmedi, ancak bakımı aksamış forkliftleri şimdiden toparlamak akıllıca olur.
Forklift Periyodik Kontrol Süresi: Hangi Araç Ne Sıklıkla?
| Ekipman (Ek-III Tablo-2) | Azami süre | Kontrol kriteri |
|---|---|---|
| Forklift (dizel, LPG, akülü) | 1 yıl | TS EN ISO 3691 serisi, FEM 4.004 |
| Transpalet (akülü ve manuel) | 1 yıl | TS EN ISO 3691 serisi |
| İstif makinesi, reach truck, sipariş toplayıcı | 1 yıl | TS EN ISO 3691 serisi |
| Teleskopik yükleyici (değişken erişimli araç) | 1 yıl | TS EN ISO 3691 serisi |
Forklift periyodik kontrol süresi ne zaman kısalır?
Tablodaki 1 yıl üst sınırdır. Ek-III 1.10 maddesine göre ortam, kullanım sıklığı, yaş ve kaza geçmişi dikkate alınarak kontrol sıklığı artırılabilir. Üç vardiya çalışan, rampada yükleme yapan veya dökümhane gibi ağır ortamdaki forkliftlerde kontrol aralığını 6 aya indirmek iyi bir uygulamadır. Raporda yazan “bir sonraki kontrol tarihi” esas alınır.
Forklift Muayenesinde Bakılan 10 Nokta
Kontrolün kapsamı forkliftin tipine ve standardına göre değişir. Tipik olarak şu noktalar incelenir:
- Kimlik ve kapasite etiketi: Etiket okunaklı mı? Ataşman takılıysa kapasite buna göre güncellenmiş mi?
- Çatallar: Topuk bölgesinde aşınma, çatlak ve eğilme. Yaygın kabul, çatal kalınlığı orijinalinin yaklaşık %10’u kadar aşındıysa çatalın kullanımdan çekilmesidir.
- Direk (mast) ve taşıyıcı: Kaynaklarda çatlak, rulman ve kızak boşlukları.
- Kaldırma zincirleri: Uzama, paslanma, pim ve bağlantılar. Uzama, üreticinin verdiği sınırla karşılaştırılır.
- Hidrolik sistem: Hortum, silindir ve bağlantılarda kaçak; yük altında kendiliğinden inme.
- Frenler: Servis freni ve park freni etkinliği.
- Direksiyon, lastikler ve tekerlekler.
- Operatör koruma tavanı ve emniyet kemeri: Deformasyon, eksik cıvata, kemer çalışıyor mu?
- Uyarı donanımları: Korna, geri vites ikazı, döner lamba, farlar, kontak anahtarı.
- Enerji sistemi: LPG’li forkliftte tüp bağlantısı ve kaçak; akülü forkliftte akü, kablo ve soketler; dizelde egzoz ve yakıt kaçağı.
Forklift yük testi nasıl yapılır?
Ek-III 2.2.1 maddesine göre her periyodik kontrolde, işletme kapasitesi veya kaldırma kapasitesiyle yük testi yapılır. En geç 3 yılda bir ve önemli onarımlardan sonra ise katsayılı test uygulanır. Genel kural olarak statik test katsayısı 1,25, dinamik test katsayısı 1,1’dir. Forklift karşı ağırlıklı bir ekipmandır ve kapasitesi, yük merkezinin uzaklığına ve kaldırma yüksekliğine göre değişir. Bu yüzden test yükünü, yetkili kişi forkliftin yük diyagramına bakarak belirler. Test yükünü ve uygun paleti hazırlamak işverenin görevidir.
Forklifte yan kaydırıcı, kıskaç, döner başlık veya çatal uzatması gibi bir ataşman takıldığında yük merkezi öne kayar ve taşıma kapasitesi düşer. Bu durumda üreticiden ataşmanlı kapasite bilgisini alıp yeni etiketi forklifte takmak gerekir. Kontrolde en sık karşılaştığımız eksiklerden biri budur.
Kontrol gününe hazırlık
- İSG-KATİP sözleşmesi en az 1 gün önce onaylanmış olsun.
- Test yükü (bilinen ağırlıkta paletli malzeme) ve test alanı hazır olsun.
- Forkliftler şarjlı veya yakıtı dolu, temiz ve erişilebilir olsun.
- Önceki rapor, kullanım kılavuzu ve bakım kayıtları hazırlansın.
- Kontrol sırasında forklifti kullanacak yetkili bir operatör bulunsun.
Forklift Periyodik Kontrol Formu ve Rapor: Farkı Nedir?
“Form” diye arama yapanların çoğu aslında iki farklı belgeyi karıştırıyor:
- Periyodik kontrol raporu: Yılda en az bir kez yetkili mühendis düzenler. Ek-III 1.7’deki bölümleri içerir: genel bilgiler, ekipman bilgileri, test değerleri, ölçüm aletlerinin kalibrasyonu, kusurlar, sonuç ve kanaat, EKİPNET numarası ve imza. Resmi geçerliliği olan belge budur.
- Günlük (vardiya başı) kontrol formu: Operatör her vardiya başında doldurur. Resmi rapor yerine geçmez. Ama arızayı erken yakalar ve denetimde işverenin özenini gösterir.
Vardiya başı forklift periyodik kontrol formu (örnek)
Aşağıdaki liste operatörün her vardiya başında birkaç dakikada doldurabileceği şekilde hazırlandı. Formu forkliftin üzerinde veya şarj alanında bir dosyada tutun. Haftalık olarak bakım sorumlusu imzalasın.
| # | Kontrol maddesi | Uygun / Değil |
|---|---|---|
| 1 | Çatallarda çatlak, eğilme veya aşırı aşınma yok | ☐ / ☐ |
| 2 | Zincirler gergin, hasarsız ve yağlı | ☐ / ☐ |
| 3 | Altında hidrolik yağ, yakıt veya su kaçağı izi yok | ☐ / ☐ |
| 4 | Lastiklerde kesik ve aşırı aşınma yok | ☐ / ☐ |
| 5 | Servis ve park freni tutuyor | ☐ / ☐ |
| 6 | Direksiyon boşluksuz çalışıyor | ☐ / ☐ |
| 7 | Korna, geri vites ikazı, lamba ve farlar çalışıyor | ☐ / ☐ |
| 8 | Emniyet kemeri takılıp açılıyor | ☐ / ☐ |
| 9 | Kaldırma, indirme ve yatırma kumandaları normal | ☐ / ☐ |
| 10 | LPG tüpü sabit ve kokusuz / akü ve soketler sağlam | ☐ / ☐ |
| 11 | Kapasite etiketi yerinde ve okunaklı | ☐ / ☐ |
| 12 | Periyodik kontrol raporunun süresi geçerli | ☐ / ☐ |
Forklift periyodik kontrol formunda “Değil” işaretlenen bir madde varsa forklift kullanılmamalı ve bakım sorumlusuna bildirilmelidir. Bu listeyi kendi tesisinize göre çoğaltıp kullanabilirsiniz.
Kiralık Forklift, Manuel Transpalet, Kamu Kurumları
Kiralık forkliftlerde rapor kimde olmalı?
Yönetmeliğin 7(3) maddesine göre seyyar ekipmanlar işletme dışında kullanıldığında son periyodik kontrol raporu ekipmanla birlikte bulundurulur. Kiralık forklift teslim alırken geçerli raporunu mutlaka isteyin. Kontrolün kimin tarafından yaptırılacağını kiralama sözleşmesine yazın. Raporu olmayan forklifti sahaya sokmayın.
Manuel transpalet de kontrole tabi mi?
Tablo-2, transpaletler için elle ve akülü ayrımı yapmaz. Elle sürülen transpaletler de TS EN ISO 3691 serisinin kapsamındadır. Bu nedenle manuel transpaletlerin de yıllık kontrole alınması önerilir. Kontrol hızlıdır ve aynı ziyarette birçok transpalet birlikte raporlanabilir.
Hastaneler ve kamu kurumları için
Hastane ana depoları, eczane depoları, mutfak ve çamaşırhanelerdeki transpaletler ile belediyelerin depo, atölye ve arıtma tesislerindeki forkliftler sık atlanır. Kamu alımlarında teknik şartnameye “Ek-III Tablo-2 kapsamındaki tüm endüstriyel araçlar (forklift, transpalet, istif makinesi) için periyodik kontrol raporu” yazmak, tekliflerin karşılaştırılmasını kolaylaştırır.
Rapor “Uygun Değil” Çıkarsa: Uygunsuzluklar ve Çözüm
| Uygunsuzluk | Tipik çözüm | Near’ın rolü |
|---|---|---|
| Çatal aşınmış veya çatlak | Orijinal çatal ile değişim | Tespit ve forklift servisinizle koordinasyon |
| Zincir uzamış, hidrolik kaçak, fren zayıf | Forklift servisi bakımı | Tespit, ardından ikinci kontrol |
| Kapasite etiketi yok veya ataşmana göre güncellenmemiş | Üretici verisiyle etiketleme | Yönlendirme |
| Forklift yolu ile yaya yolu ayrılmamış | Bariyer, korkuluk, fens | İmalat ve montaj |
| Rampa, yükleme platformu veya raf koruyucu hasarlı | Kaynaklı onarım veya yeniden imalat | Kaynaklı imalat |
Forklift kazalarının önemli bir kısmı forkliftin kendisinden değil, yaya ile forkliftin aynı alanı paylaşmasından kaynaklanır. Fabrikanızdaki yaya yollarını fens ve bariyerlerle ayırmak için fens sistemleri rehberimize ve fens imalatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Kocaeli’de Forklift Kontrolü ve Raporlama: Near Mühendislik
Forklift, transpalet, vinç, caraskal ve hava tankı gibi tüm mekanik ekipmanlarınızın periyodik kontrollerini EKİPNET kayıtlı kendi makine mühendisimiz yapar ve raporu imzalar. Raporu yazan kişiye doğrudan ulaşırsınız. Başiskele merkezli ekibimizle Kocaeli’nin tüm ilçelerine, Gebze, Dilovası, Sakarya, Yalova, Bursa ve İstanbul Anadolu yakasına gidiyoruz. Planlı çalışmayla Türkiye genelindeki tesislere de hizmet veriyoruz. Aynı ziyarette tesisinizdeki tüm forkliftleri ve diğer ekipmanları birlikte kontrol ederek zaman kaybını azaltıyoruz. Forklift periyodik kontrol süresi dolmadan önce sizi arayıp yeni kontrol tarihini birlikte planlıyoruz.
İlgili rehberler: vinç periyodik kontrol · periyodik kontrol fiyatları 2026 · kaldırma ve iletme ekipmanları · periyodik kontrol hizmetleri
5 adımda sürecimiz:
- Envanter: Forklift, transpalet ve diğer ekipman listeniz alınır.
- Teklif ve planlama: Ekipman bazında teklif, vardiyanızı aksatmayacak gün ve saat.
- İSG-KATİP sözleşmesi ve test yükü hazırlığının netleştirilmesi.
- Kendi mühendisimizle sahada muayene, yük testi ve raporlama.
- Uygunsuzlukların takibi, ikinci kontrol ve bir sonraki kontrol tarihi için hatırlatma.
Teklif İçin Hangi Bilgileri Göndermelisiniz?
- Tesis adresi (il ve ilçe)
- Forklift adedi ve tipi: dizel, LPG’li veya akülü
- Her birinin kapasitesi (ton) ve varsa ataşmanı
- Transpalet, istif makinesi ve reach truck adedi
- Varsa vinç, caraskal, hava tankı gibi diğer ekipmanlar (tek ziyarette birleştirilebilir)
- Önceki raporların tarihi
Forklift ve transpaletleriniz için hızlı teklif alın
Fabrika, depo, hastane, belediye ve kamu tesisleri için Kocaeli’den tüm Türkiye’ye.
📞 0536 728 36 89 · 💬 WhatsApp · ☎ 0262 502 53 02
Forklift Periyodik Kontrol Hakkında Sık Sorulan Sorular
Forklift periyodik kontrol süresi ne kadar?
Standartta daha kısa bir süre yoksa azami 1 yıldır. Ağır kullanımda daha sık kontrol önerilir. Önemli onarım veya kazadan sonra süre beklenmeden yeniden kontrol yapılır.
Forklift raporu kaç yıl saklanır?
Periyodik kontrol belgeleri, forklift kullanıldığı sürece saklanır. Islak imzalı veya güvenli elektronik imzalı olmalıdır.
Forklift periyodik kontrol formu resmi rapor yerine geçer mi?
Hayır. Günlük form operatörün vardiya başı kontrolüdür. Resmi periyodik kontrol raporunu yalnızca EKİPNET kayıtlı yetkili kişi düzenleyebilir.
Forklift kontrolü için akredite kuruluş şart mı?
Hayır. Akreditasyon şartı kule kren gibi Ek 2. maddede sayılan ekipmanlar içindir. Forkliftleri EKİPNET kayıtlı yetkili mühendisler kontrol eder.
Bir forkliftin kontrolü ne kadar sürer?
Forkliftin durumuna, tipine ve test yükünün hazır olmasına bağlıdır. Hazırlık tamamsa bir forklift genellikle kısa sürede kontrol edilir ve aynı ziyarette birden fazla araç raporlanabilir. Rapor, kontrolden sonra düzenlenip imzalı olarak teslim edilir. Uygunsuzluk çıkarsa giderildikten sonra ikinci kontrol planlanır.
Kocaeli dışına geliyor musunuz?
Evet. Kocaeli, Sakarya, Yalova, Bursa ve İstanbul’a düzenli, Türkiye geneline planlı olarak hizmet veriyoruz.
3 Comments