Yangın tesisatı periyodik kontrol zorunluluğu; yangın pompaları, su deposu, sabit boru tesisatı, sprinkler (yağmurlama) sistemi, yangın dolapları ve hidrant sisteminin yetkili bir mühendis tarafından en geç yılda bir muayene edilip raporlanmasıdır. Bu kural İş Ekipmanları Yönetmeliği’nden gelir. Fabrikalar, depolar, hastaneler, okullar ve kamu binaları kapsamdadır. Çoğu işletmede tesisat yıllarca hiç çalıştırılmaz. Yangın günü pompanın basmadığı, vananın kapalı kaldığı ya da hortumun çatlak olduğu anlaşılır. Bu rehberde süreleri, kontrolü kimin yapabileceğini, kontrol formunda bakılan noktaları ve raporu bulacaksınız. Near Mühendislik’te yangın mekanik tesisatı kontrollerini EKİPNET kayıtlı kendi makine mühendisimiz yapıyor ve raporluyor.
🔥 Yangın tesisatınızın raporu güncel mi? Binanızın adresini ve tesisatta neler olduğunu (pompa, sprinkler, dolap, hidrant) yazın, hızlı teklif hazırlayalım.
📞 0536 728 36 89 · ☎ 0262 502 53 02 · 💬 WhatsApp · ✉ info@nearmuhendislik.com
Bu yazıda neler var?
- Yangın tesisatı kontrolü neden zorunlu, kim yapabilir?
- Hangi sistem ne sıklıkla kontrol edilir (tablo)
- Projesi olmayan tesisat için ne yapılmalı?
- Kontrol formu: muayenede bakılan 12 nokta
- Yangın pompası, yangın dolabı ve sprinkler kontrolü
- Periyodik kontrol ile bakım farkı, rapor ve teklif için gerekenler
Yangın Tesisatı Periyodik Kontrol Nedir, Neden Zorunlu?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, Ek-III Tablo-3’te tesisatların kontrol sürelerini sayar. “Yangın söndürme sistemleri” satırında şunlar açıkça yazar: yangın su deposu, yangın pompa dairesi ve pompa performans testleri, sabit boru tesisatı, sprinkler sistemi, yangın dolapları ve hidrant sistemi. Standartta daha kısa bir süre yoksa bu sistemler en geç yılda bir kontrol edilir.
Kontrol, tesisatın projesine ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e (kısaca BYKHY) uygunluğuna göre yapılır. BYKHY Madde 90 da periyodik kontrol, test ve bakımın bina sahibi veya yöneticisi tarafından yaptırılmasını şart koşar. Yani sorumluluk doğrudan işverendedir. Kontrolü yaptırmamak, denetimde idari para cezasına (güncel tutarlar 33.326 – 99.978 TL aralığında) ve kaza olduğunda ağır sonuçlara yol açar.
Yönetmeliğin tam metni: İş Ekipmanları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr).
23 Aralık 2025 değişikliği: sözleşmesiz rapor geçersiz
Yönetmelikte 23 Aralık 2025’te yapılan değişiklik kuralları sıkılaştırdı. Periyodik kontrol raporu, İSG-KATİP üzerinden yapılmış bir sözleşme olmadan düzenlenemez. Sözleşme, kontrolden en az bir gün önce iki tarafça onaylanmalıdır. Sözleşmesiz düzenlenen rapor geçersizdir ve raporu düzenleyen kişinin yetkisi bir ay askıya alınır. Elinizdeki raporu imzalayan kişinin sözleşmeyi gerçekten yapıp yapmadığını kontrol etmeniz artık çok önemli.
Hastaneler ve kamu kurumları için
Hastanelerde genellikle sprinkler, yangın dolabı, hidrant ve pompa istasyonu bir arada bulunur. Bu yüzden kontrol kapsamı geniştir ve hasta tahliyesi zor olduğu için tesisatın çalışması hayati önemdedir. Kamu kurumlarında ise denetim ve iç kontrol sırasında ilk istenen belgelerden biri güncel yangın tesisatı raporudur. Kamu kurumları için teklifte birim fiyat, EKİPNET numarası ve kontrol kapsamını ayrı ayrı yazıyoruz. Böylece doğrudan temin dosyası kolayca hazırlanır.
Yangın Tesisatı Periyodik Kontrol Süresi ve Kapsamı
Aşağıdaki tablo, Ek-III Tablo-3’te yangınla ilgili satırları ve kontrolü kimin yapabileceğini özetler:
| Sistem | Azami süre | Kontrol kriteri | Kim kontrol eder? |
|---|---|---|---|
| Yangın söndürme sistemleri (depo, pompa dairesi, pompa performans testleri, sabit boru, sprinkler, yangın dolapları, hidrant) | 1 yıl | Proje ve BYKHY | Makine mühendisi ve ilgili meslekler |
| Otomatik gazlı söndürme, mutfak davlumbaz söndürme | 1 yıl | Proje ve BYKHY | Makine mühendisi ve ilgili meslekler |
| Kaçış yolu basınçlandırma ve duman tahliye | 1 yıl | BYKHY | Makine mühendisi ve ilgili meslekler |
| Portatif yangın söndürücüler | 1 yıl | BYKHY, TSE ISO/TS 11602-2 | Makine mühendisi ve ilgili meslekler |
| Yangın algılama ve uyarı sistemleri | 1 yıl | Proje, TSE CEN/TS 54-14 | Elektrik / elektronik mühendisi (rapor formatı ZPKR04) |
“Standartta daha kısa süre yoksa” ifadesi önemlidir. Bazı standartlar ara kontroller ister. Bu yüzden 1 yıl, aşılmaması gereken üst sınırdır.
Yangın Tesisatı Periyodik Kontrolünü Kim Yapar?
Yönetmeliğin Ek-III 2.3.3 maddesine göre yangın mekanik tesisatının kontrolünü yetkili makine mühendisleri, metalürji ve malzeme mühendisleri, mekatronik ve imalat mühendisleri, makine ve metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile makine teknikerleri yapabilir. “Yetkili” demek, kişinin Bakanlığın EKİPNET sistemine kayıtlı olması demektir. EKİPNET numarası raporda yer alır.
Yangın algılama ve uyarı sistemi ise elektrik tarafıdır. Onu 2.3.2 maddesine göre yetkili elektrik ve elektronik mühendisleri kontrol eder. Bu sistem için Bakanlığın zorunlu rapor formatı (ZPKR04) 1 Eylül 2025’ten beri kullanılıyor. Yani bir binada genellikle iki ayrı rapor olur: biri mekanik söndürme tesisatı, diğeri algılama ve alarm sistemi için.
Projesi Olmayan Yangın Tesisatı: Ne Yapmalı?
Ek-III 2.3.5 maddesi çok net: yangın tesisatının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır. Projesi olmayan tesisat için işveren, BYKHY’ye ve ilgili standartlara uygun proje yaptırmak zorundadır. Eski fabrika binalarında, ek bina yapılmış tesislerde ve yıllar içinde değişiklik görmüş hastanelerde proje çoğu zaman kayıptır.
Proje olmadan mühendis, tesisatın yeterli olup olmadığını değerlendiremez. Pompa debisi doğru mu, depo yeterli mi, dolap sayısı ve yeri uygun mu? Bunlar ancak projeye bakılarak anlaşılır. Bu yüzden kontrol öncesinde projeyi bulun. Bulamazsanız, kontrolden önce proje hazırlatma sürecini başlatın. Ön görüşmede bu konuda size yol gösteriyoruz.
Yangın Tesisatı Periyodik Kontrol Formu: Bakılan 12 Nokta
Yangın tesisatı periyodik kontrol formu, tesisatın parçalarını tek tek ele alır. Sahada bakılan başlıca noktalar şunlardır:
- Proje ve önceki raporlar: Tesisat projeye uygun mu, önceki raporda çıkan eksikler giderilmiş mi?
- Yangın su deposu: Su seviyesi, seviye göstergesi, depo hacminin projeye uygunluğu, depo içi temizlik.
- Pompa dairesi: Erişim, aydınlatma, acil aydınlatma, donmaya karşı ısıtma, drenaj.
- Ana ve yedek pompa: Yedek pompa var mı, otomatik devreye giriyor mu, jokey pompa çalışıyor mu?
- Pompa kumanda panoları: Her pompanın ayrı ve kilitli panosu, faz hata ışıkları, basınç anahtarları.
- Vanalar: Ana vanalar açık konumda ve kilitli mi, izleme anahtarları çalışıyor mu?
- Sabit boru tesisatı: Kaçak, korozyon, boya ve işaretleme, askı ve destekler.
- Sprinkler sistemi: Alarm vanası, test ve boşaltma vanası, başlıkların durumu ve yedek başlık dolabı.
- Yangın dolapları: Hortum, lans, makara, vana ve dolap kapağı; erişilebilirlik ve işaretleme.
- Hidrant sistemi: Hidrantların çalışması, kapak ve bağlantılar, önünün açık olması.
- İtfaiye bağlantı ağzı: Yerinde ve görünür mü, kapakları sağlam mı?
- Basınç ve akış ölçümleri: En uzak noktada basınç, pompa performans testi sonuçları.
Yangın pompası periyodik kontrol ve performans testi
Yangın pompası, sistemin kalbidir. Performans testinde pompa farklı debilerde çalıştırılır ve ölçülen değerler, pompa etiketi ve proje ile karşılaştırılır. BYKHY Madde 93, pompa eğrisi için iki sınır koyar: kapalı vanada basma yüksekliği, anma değerinin en fazla %140’ı olabilir; %150 debide ise anma değerinin %65’inin altına düşmemelidir. Aynı madde, tek pompa varsa aynı kapasitede yedek pompa ve her pompa için ayrı, kilitli bir kumanda panosu ister.
Yangın dolabı periyodik kontrol (TS EN 671-3)
BYKHY Madde 94, yangın dolapları ve hortum makaralarının TS EN 671-3 standardındaki periyodik bakımlarının yaptırılmasını mecbur tutar. Bu standartta yıllık bakımın yanında, hortumların belirli aralıklarla (yaygın uygulamada 5 yılda bir) azami çalışma basıncında test edilmesi de yer alır. Sahada en sık gördüğümüz sorunlar: önü malzemeyle kapatılmış dolaplar, çatlamış hortumlar, sıkışmış vanalar ve kayıp lanslar.
Sprinkler sistemi periyodik kontrol
Sprinkler tasarımı BYKHY Madde 96’ya göre TS EN 12845 standardına uygun yapılır. Bu standart, yıllık kontrolün yanında haftalık, üç aylık ve altı aylık rutin kontroller de tanımlar. Yıllık periyodik kontrolde alarm vanası testi, başlıkların boyanmış, kirlenmiş ya da önü kapatılmış olup olmadığı ve yedek başlık stoku kontrol edilir. Depo raflarının başlıklara çok yaklaşması, fabrikalarda en sık rastlanan uygunsuzluktur.
Yangın Tesisatı Bakımı ile Periyodik Kontrol Arasındaki Fark
Bu ikisi sık karıştırılır, ama ikisi de gereklidir ve biri diğerinin yerini tutmaz:
| Bakım | Periyodik kontrol | |
|---|---|---|
| Amaç | Sistemi çalışır tutmak, arızayı gidermek | Sistemin güvenli ve mevzuata uygun olduğunu tespit edip raporlamak |
| Sıklık | Standarda göre haftalık, aylık, 3 ve 6 aylık | En geç yılda bir |
| Kim yapar? | Bakım firması veya eğitimli teknik personel | EKİPNET kayıtlı yetkili kişi |
| Belge | Bakım formu, servis kaydı | Periyodik kontrol raporu (İSG-KATİP sözleşmeli) |
| Denetimde | Bakımın düzenli yapıldığını gösterir | Yasal zorunluluğun karşılandığını gösterir |
Kısacası, bakım firmanız haftalık pompa çalıştırmalarını yapsa bile yıllık yangın tesisatı periyodik kontrol raporu ayrıca gereklidir.
Yangın Tesisatı Periyodik Kontrol Raporu: Neler Yazar?
Rapor; işyeri bilgilerini, kontrol tarihini ve saatini, İSG-KATİP sözleşme bilgisini, kontrol edilen sistemleri, yapılan testleri ve ölçümleri, tespit edilen uygunsuzlukları ve sonuç kanaatini içerir. Raporu düzenleyen kişinin adı, mesleği, EKİPNET numarası ve imzası yer alır. Rapor ıslak imzalı veya e-imzalı olur ve işyerinde saklanır.
Raporlarda en sık çıkan uygunsuzluklar:
- Tesisat projesinin bulunmaması
- Yedek pompanın olmaması veya otomatik devreye girmemesi
- Kapalı unutulmuş ya da kilitsiz ana vanalar
- Önü kapatılmış yangın dolapları ve hidrantlar
- Çatlak hortum, eksik lans, paslı ve kaçaklı boru hatları
- Pompa dairesinde aydınlatma ve ısıtma eksikliği
Uygunsuzluklar raporda öncelik sırasıyla yazılır. Pompa dairesi platformu, korkuluk ve boru destekleri gibi çelik işleri çelik konstrüksiyon atölyemizde yapabiliyoruz.
Kocaeli’de Yangın Tesisatı Periyodik Kontrol: Near Mühendislik
Başiskele merkezli ekibimizle Kocaeli, Gebze, Dilovası, Sakarya, Yalova, Bursa ve İstanbul’daki fabrikalara, depolara, hastanelere ve kamu binalarına hizmet veriyoruz. Mekanik kontrolleri taşeron değil, EKİPNET kayıtlı kendi makine mühendisimiz yapıyor. Aynı ziyarette vinç, forklift, hava tankı ve iskele gibi diğer ekipmanlarınızı da kontrol ederek zaman ve maliyetten tasarruf etmenizi sağlıyoruz. Yangın algılama ve alarm sistemi kontrolü için de yetkili elektrik mühendisiyle aynı gün planlama yapılabilir.
5 adımda süreç:
- Ön bilgi: Bina tipi, sistemler ve varsa proje ile önceki rapor bize iletilir.
- Teklif ve İSG-KATİP sözleşmesi: Teklif onaylanınca sözleşme kontrolden en az bir gün önce yapılır.
- Saha kontrolü: Pompa testi, vanalar, dolaplar, sprinkler ve hidrantlar tek tek incelenir. Bakım personelinizin eşlik etmesi işi hızlandırır.
- Rapor: Uygunsuzluklar öncelik sırasıyla ve fotoğraflı olarak raporlanır.
- Takip: Eksikler giderildiğinde kontrol edilir, bir sonraki kontrol tarihi için hatırlatma yapılır.
İlgili yazılar: periyodik kontrol hizmetleri · periyodik kontrol fiyatları 2026 · hangi ekipman hangi sürede kontrol edilir? · elektrik ve topraklama kontrolü
Teklif İçin Hangi Bilgileri Göndermelisiniz?
- Bina tipi ve adresi (fabrika, depo, hastane, okul, kamu binası)
- Tesisattaki sistemler: pompa sayısı, sprinkler var mı, yangın dolabı ve hidrant sayısı
- Kapalı alan büyüklüğü (yaklaşık m²) ve kat sayısı
- Tesisat projesi ve önceki periyodik kontrol raporu (varsa)
- Kontrol ettirmek istediğiniz diğer ekipmanlar (vinç, forklift, hava tankı vb.)
Yangın tesisatı kontrolünüz için hızlı teklif alın
Fabrika, depo, hastane ve kamu binaları için Kocaeli’den tüm Türkiye’ye.
📞 0536 728 36 89 · 💬 WhatsApp · ☎ 0262 502 53 02
Yangın Tesisatı Periyodik Kontrol Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yangın tesisatı kaç yılda bir kontrol edilir?
Standartta daha kısa süre yoksa en geç yılda bir. Bu süre pompalar, depo, sabit boru tesisatı, sprinkler, yangın dolapları ve hidrant sistemi için geçerlidir.
Yangın tesisatı kontrolünü kim yapar?
Mekanik söndürme tesisatını EKİPNET’e kayıtlı makine mühendisi ve ilgili meslek grupları kontrol eder. Yangın algılama ve uyarı sistemini ise yetkili elektrik ve elektronik mühendisleri kontrol eder.
Tesisat projemiz yok, kontrol yapılabilir mi?
Yönetmelik kontrolde projenin aranmasını şart koşar. Proje yoksa işverenin BYKHY’ye uygun proje yaptırması gerekir. Bu süreçte nasıl ilerleyeceğiniz konusunda size yol gösteriyoruz.
Bakım firmamız var, ayrıca periyodik kontrol gerekir mi?
Evet. Bakım sistemi çalışır tutar. Periyodik kontrol ise yetkili kişinin yaptığı ve yasal zorunluluğu karşılayan bağımsız bir muayenedir. Denetimde ikisi de sorulur.
Yangın söndürme tüpleri de bu kontrole dahil mi?
Portatif yangın söndürücüler Tablo-3’te ayrı bir satırdır ve en geç yılda bir kontrol edilir. Teklif isterken tüp sayısını da belirtmeniz yeterli.
Kontrol sırasında üretim durur mu?
Genellikle hayır. Pompa testi ve alarm vanası testi kısa sürer ve önceden planlanır. Testler sırasında alarm çalabileceği için güvenlik ve bakım ekibinize önceden haber verilir.
Kocaeli dışına geliyor musunuz?
Evet. Kocaeli, Sakarya, Yalova, Bursa ve İstanbul’a düzenli, Türkiye geneline planlı olarak hizmet veriyoruz.
1 Comment